|
 Sáu tháng sau khi Olympic Bắc Kinh diễn ra, Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới đã kêu gọi nhà cầm quyền Bắc Kinh trả tự do cho những công dân và những nhà hoạt động chính trị đấu tranh cho tự do ngôn luận bị bắt giữ do sự liên hệ với sự kiện Olympic.
Trong một ấn bản ngày 6 tháng 2 năm 2009, Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới Hoa Kỳ đã báo cáo có ít nhất 17 nhà báo, blogger và nhà hoạt động chính trị cho tự do ngôn luận bị bắt giữ từ khi Olympic chấm dứt.
“Đối với hàng trăm người Trung Quốc, di sản Olympic được đo lường bằng số năm bị giam tù, xử phạt hành chính hoặc là sự theo dõi của cảnh sát. Điều này làm giảm giá trị của Olympic, tuy nhiên nhà cầm quyền Bắc Kinh vẫn còn có cơ hội để thay đổi thái độ bằng việc trả tự do cho những người đã bày tỏ quan điểm của mình trong kỳ Olympic.”
Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới cũng cho biết trong lần tham dự lễ khai mạc Olympic, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy thay mặt cho Ủy Ban Châu Âu (EU) đã đệ trình một danh sách những tù nhân chính trị được yêu cầu trả tự do. Thế nhưng không một ai trong số họ đã được thả.
Đứng đầu danh sách của Sarkozy là Hồ Gia, người từng được giải thưởng Sakharov trao bởi Nghị Viện Châu Âu , bị chính quyền Trung Quốc bắt giam trong tình trạng tồi tệ từ hơn 1 năm nay.
Những người còn lại là :
Huang Qi, bị bắt từ tháng 6 năm 2008 sau những bài viết về nạn nhân động đất tại Tứ Xuyên.
Ký giả và luật sư Yang Maodong cùng đồng nghiệp Chen Guangcheng, bị nhiễm tiêu chảy nhưng bị chính quyền Sơn Đông từ chối chữa trị y tế.
Bu Dongwei, một học viên phong trào tâm linh Pháp Luân Công, bị bắt giữ từ tháng 6 năm 2006 và hiện vẫn chưa được thả ra khỏi trại cải tạo lao động.
Yang Chunlin, một trong những người khởi xướng chiến dịch “Chúng tôi muốn có nhân quyền chứ không phải Thế Vận Hội” hiện vẫn bị giam ở tỉnh Hắc Long Giang và bị bắt làm việc 14 giờ một ngày trong trại giam.
Nhà sư Tây Tạng Tenzin Delek tiếp tục bị giam ở Tứ Xuyên với tội danh “kích động gây chia rẽ”.
Sự thất bại của Liên Hiệp Châu Âu (EU) trong nỗ lực giải phóng những tù nhân lương tâm ở Trung Quốc cần phải đưa EU chọn lựa một chiến thuật mới. Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới kêu gọi tiếp tục đòi trả tự do cho những tù nhân này, việc kêu gọi không chỉ dừng lại ở những cuộc đối thoại dè dặt giữa Trung Quốc và EU về vấn đề nhân quyền.
Cam kết về báo chí nước ngoài
Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới đề cập đến nhiều tai nạn liên quan đến nhà báo nước ngoài trong kỳ Olympic.
Câu lạc bộ Nhà Báo Nước Ngoài Tại Trung Quốc (FCCC) đã báo cáo 178 trường hợp nhà báo nước ngoài bị cản trở trong năm 2008, và 63 trường hợp rơi vào thời gian diễn ra Olympic.
“Nhà báo nước ngoài tương đối được tự do ở Trung Quốc nhờ vào sự nới lỏng hơn một số quy định, tuy nhiên họ vẫn gặp phải chướng ngại khi đưa tin về hoạt động của những người bất đồng chính kiến, ảnh hưởng của các công ty trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế và các vấn đề về Tây Tạng.” Phóng Viên Không Biên Giới cho biết.
Truyền thông Trung Quốc thắt chặt thêm giới hạn
Phóng Viên Không Biên Giới cho biết Ban Tuyên Giáo không những không cho thấy dấu hiệu thả lỏng việc kiểm soát truyền thông, mà một vài thông tin còn bị thắt chặt thêm giới hạn của việc kiểm duyệt và tự kiểm duyệt. Một ví dụ là tờ nhật báo Tin Tức Bắc Kinh đã tiến hành một bài báo về việc làm thế nào mà một vài người tổ chức được những việc thỉnh nguyện đã bị cưỡng bức bằng bạo lực vào các trung tâm tâm thần. Tương tự, truyền thông cũng đã đưa được những phóng sự về sữa bột độc hại sau khi bị hạn chế đưa tin cho đến cuối tháng 8, sau khi kết thúc Olymic.
Tạp chí Yanhuang Chunqiu đã từng bị đe doạ bởi Ban Tuyên Giáo vào tháng 11 năm rồi nhưng chính quyền đã không thực thi việc thanh trừng sau khi có sự phản đối lớn tiếng từ các nhà báo.
Vào tháng 1 vừa rồi, chính phủ công bố việc họ sẽ chi ra 17 tỉ đồng nhân dân tệ (khoảng 2 tỉ USD) cho các hãng truyền thông quốc gia như CCTV (Đài Truyền Hình Trung Ương Trung Quốc) và Tân Hoa Xã. Trưởng Ban Tuyên Giáo Liu Yunshan nói “Đã trở nên cấp thiết cho Trung Quốc để bảo đảm rằng năng lực truyền thông của chúng ta tương xứng với thanh thế quốc gia.”
Nhiều nhà báo và Blogger vẫn bị giam trong tù
Phóng Viên Không Biên Giới cho biết Olympic đã không giúp gì được cho việc thả tự do cho những nhà báo và người bất đồng chính kiến trên Internet đã bị bắt giữ. 79 người hiện vẫn bị giam giữ ở Trung Quốc, nhiều người trong số đó hiện ở trong tình trạng tồi tệ.
Guan Jian, một phóng viên của mạng tin Wangluo Bao, trụ sở ở Bắc Kinh đã bị bắt ngày 1 tháng 12 khi đang tìm kiếm tư liệu về việc tham nhũng tại khu bất động sản ở Thái Nguyên, trung tâm tỉnh Sơn Tây.
Một phóng viên CCTV tên Li Min đã bị giam vào tù 4 ngày với tội tham nhũng sau khi cô cáo buộc He Shusheng “lạm dụng chức quyền” trên một bản tin truyền hình.
Vợ của Hồ Gia, cô Zeng Jinyan, cũng là một blogger đã bày tỏ sự cảm ơn đến với Nghị Viện Châu Âu về giải thưởng Sakharov “Ngày nay có một số đông những người xuất sắc và những người có thiện chí trong xã hội Trung Quốc đang đi trên một con đường dài để tìm ra những cách để phơi bầy các tình trạng thực sự ở Trung Quốc, và để biểu lộ những cách nhìn chân thực, và Internet đang cung cấp cho họ một cơ sở hạ tầng rất thú vị. Nhưng thật không may, thỉnh thoảng có những cái giá quá đắt phải trả cho điều này.”
Đàn áp những người bất đồng chính kiến
Wang Rongqing, một trong những người lãnh đạo của Đảng Dân Chủ bị cấm hoạt động ở Trung Quốc và là biên tập viên của một tạp chí bất đồng chính kiến đã bị kết án 6 năm tù giam với tội danh “lật đổ chính quyền” bởi toà án thành phố Hàng Châu ngày 8 tháng 1 năm 2009. Anh ta bị bắt một vài tuần trước khi Olympic diễn ra. Một trong những người thân của anh cho biết tình trạng sức khoẻ của anh hiện đang rất đáng lo ngại.
Cuộc đàn áp tập trung vào những người khởi xướng lên Hiến Chương 08, kêu gọi cho cải cách dân chủ ở Trung Quốc và được 8100 người ký tên. Một trong những tác giả, nhà hoạt động chính trị cho tự do ngôn luận Liu Xiaobo đã bị bắt ngay khi Hiến Chương 08 được phát hành vào ngày 9 tháng 12 và hiện vẫn bị giam giữ bởi cảnh sát Bắc Kinh. Tổng cộng có hơn 100 người ký tên trên khắp Trung Quốc đã bị bắt giữ, tra khảo hoặc đe doạ bởi cảnh sát.
Điều tra về các vi phạm nhân quyền trong suốt kỳ Olympic cũng không được an toàn. Vào tháng 1, nhà hoạt động chính trị Wang Debang ở Bắc Kinh đã bị thẩm vấn suốt 6 giờ bởi Cục An Ninh vì bị cáo buộc trợ giúp việc viết các báo cáo về nhân quyền. Nhà của Wang cũng bị lục soát và máy tính của anh bị tịch thu.
Wang Lianxi, một công nhân đã trải qua 18 năm tù vì đã tham gia trong cuộc biểu tình ở Thiên An Môn năm 1989 đã bị giam giữ tại một bệnh viện tâm thần trước kỳ Olympic vì nỗi lo sợ anh có thể tổ chức những cuộc biểu tình ở Bắc Kinh.
Kiểm duyệt Internet - Trở lại với các biện pháp tồi tệ cũ
Chính quyền đã ngưng việc chặn khoảng một chục website tin tức về nhân quyền khi nhiều nhà báo nước ngoài đến đưa tin về Olympic ở Bắc Kinh than phiền. Thế nhưng ngay khi Olympic qua đi, những cơ quan phụ trách việc kiểm soát Internet dần dần tiêu diệt cái gọi là một trong những “di sản Olympic” này. Website của Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới là một trong những website bị chặn lại một lần nữa trước tiên. Website của Tổ chức Ân Xá Quốc Tế cũng đã không thể truy cập được trong tháng 1 này.
Truy cập vào trang tiếng Hoa của các website Asiaweek (http://www.yzzk.com/cfm/main.cfm), Mingpao (http://www.mingpao.com/), Voice of America (VOA), Hongkong (http://www.hk.youtube.com), và Taiwanese (http://www.tw.youtube.com) cũng đã bị chặn trong tháng 12.
Website của nhiều hãng thông tấn hàng đầu cũng đã bị chặn lại. Trang tiếng Hoa của đài BBC World, Radio France Internationale và New York Times tất cả hiện giờ đều không truy cập được.
Phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Liu Jianchao giải thích rằng “một vài website” chứa nội dung “vi phạm luật pháp Trung Quốc”, và bổ sung “Tôi hy vọng những website đó sẽ thực tập việc tự kiềm chế các tin họ đăng”.
Một vài tuần sau đó, vào ngày 5 tháng 1, chính phủ giới thiệu những quy định mới hướng đến việc chống lại “các nội dung đồi bại” và “bảo vệ tính riêng tư” – tuy vậy những mục tiêu mà các quy định này sử dụng chỉ làm bình phong cho sự siết chặt thêm việc phát biểu tự do trên mạng. Hơn 90 website đã bị chặn lại, một số trong đó không hề có nội dung gì liên quan đến khiêu dâm hay xâm phạm tính riêng tư, Phóng Viên Không Biên Giới cho biết.
Cảnh sát cũng đã đóng cửa website tiếng Hoa “Trung Quốc Nông Sản Phẩm Thị Trường Tuần Báo” vào tháng 9 vì nội dung đưa tin có liên quan đến sữa bột độc hại. Trang Hi.baidu.com cũng bị chặn bởi chính quyền vào tháng 11. Cuối cùng , một trang diễn đàn blog chính trị Bullog.cn đã bị đóng lại vào tháng 1.
Tuy nhiên một số người dùng Internet đã đấu tranh lại. Một ví dụ là Wang Zhaojun, anh đã lên hồ sơ khiếu kiện lên toà án tối cao vào tháng 1 vừa rồi để kiện Sina.com, một cổng thông tin hàng đầu, về việc đã đóng blog của anh sau khi anh cho đăng một bài viết về những thay đổi của xã hội Trung Quốc sẽ đến trong năm 2009.
Bất chấp những sự kiểm duyệt tàn nhẫn, hơn 210 triệu người dùng Internet ở Trung Quốc vẫn là những người giữ vai chính hoặc nhân chứng của những sự kiện lớn trên mạng ví dụ như vụ sữa độc của Tam Lộc và vụ bạo động của tài xế taxi lan rộng.
Những người có khả năng biểu tình bị đe doạ
Phóng Viên Không Biên Giới cho biết cảnh sát vẫn tiếp tục ngăn chặn những cuộc biểu tình ôn hoà.
Theo tin từ Tổ chức Những Người Bảo Vệ Nhân Quyền Trung Quốc, một người tham gia nhiều chiến dịch chống lại việc thu hồi đất tên Liu Xueli , và cũng là người từng yêu cầu cho phép biểu tình ở một địa điểm xác định vào tháng 8 năm ngoài đã vừa bị kết án 21 tháng trong trại cải tạo lao động. Một người thỉnh nguyện tên Ji Sizun quê ở Phúc Châu hiện vẫn đang bị giam giữ vì muốn biểu tình ở Bắc Kinh trong kỳ Olympic.
Ye Guozhu, một người khác chỉ được thả ra vào tháng 10 sau khi anh chấp nhận nhận đền bù sau khi nhà ở bị phá cho một dự án cải tạo mới. Anh đúng ra phải được thả vào tháng 7 nhưng nhà cầm quyền đã quyết định giữ anh trong tù cho đến sau khi Olympic kết thúc.
Thế về phía Uỷ Ban Olympic Quốc Tế (IOC) phản ứng thế nào?
“Một kỳ Olympic hiếm có.” Chủ tịch IOC Jaques Rogge nói trong buổi họp báo trước lễ bế mạc “Di sản lớn lao nhất không tính đến được của Olympic, và cũng là thứ quan trọng nhất, đó là qua Olympic, Trung Quốc đã được nhìn chăm chú bởi cả thế giới, Trung Quốc đã rộng mở ra với thế giới.”
Những luật mới đặt ra cho sự tự do của các nhà báo Hong Kong
Trong khi đó, theo một báo cáo riêng biệt của phóng viên Reuters – James Pomfret, vào ngày 6 tháng 2 vừa rồi, Trung Quốc đã công bố những quy định mới cho các nhà báo của Hong Kong và Macao với sự chỉ định như là một “bảng quy định đặc quyền của tự do truyền thông” trong một năm đầy ắp những lễ kỷ niệm đầy nhạy cảm cho các lãnh đạo đảng cộng sản Trung Quốc.
Báo cáo cho biết với những quy định mới của Bắc Kinh, những phóng viên từ Hong Kong và Macao có thể di chuyển đến Trung Quốc để làm các bài phỏng vấn chỉ khi họ nhận được sự ưng thuận trước đó, và họ buộc phải thông báo với chính quyền về mỗi chuyến đi. Tam Chi-keung, chủ tịch Hiệp Hội Nhà Báo Hong Kong đã nói với Reuters “Điều này lại quay về với những thứ cũ…điều này không thể nào đáp ứng được những nhu cầu thực sự của các ký giả từ Hong Kong và Macao…Và nó cũng không thể nào đáp ứng được nhu cầu thực sự cho quyền của người dân Hong Kong và Macao muốn được biết những tin tức về Trung Quốc.
Tân Hoa Xã giải thích rằng Bắc Kinh chỉ “nới lỏng những quy định tạm thời trong dịp Olympic 2008 để cho phép có sự tự do lớn hơn đối với những nhà báo từ ngoài Hoa lục.”
Dịch từ bản tiếng Anh.
Cập nhật ngày 22/2/2009.
Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
|
